Symposium (DE)

Porträtfotos der fünf Dozenten des Symposiums „Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus“: Dr. Maximilian Hammer, Prof. John Nolan, Prof. Hans Hoerauf, Prof. Andre Schulz und Dr. Stefaniya Boneva.

Symposium: Makkelijk te doorzien? Het glasvocht in de focus

Opnames van het Congres van de Duitse Oftalmologische Vereniging 2025

Het symposium belicht actuele wetenschappelijke en klinische aspecten van het glasvocht: van nieuwe behandelopties bij glasvochttroebelingen ter verbetering van de levenskwaliteit, via de invloed op de werkzaamheid van intravitreale medicatie, moderne vervangingsmethoden tot de nieuwste wetenschappelijke inzichten over de rol van hyalocyten. Het doel is het begrip van het glasvocht te verdiepen, inzicht te geven in actueel onderzoek en prekliniek, en nieuwe impulsen voor diagnostiek en therapie te bieden voor de directe patiëntenzorg.

Hier vindt u eerst een 3 minuten durende highlightvideo. Als u verder naar beneden scrolt, komt u via de inhoudsopgave bij de opnames van de bijdragen van de afzonderlijke sprekers.

3 minuten durende highlightvideo (DE-audio / EN-ondertiteling)

Opnames van de afzonderlijke voordrachten

Dietary interventions to improve the vision-related quality of life of patients suffering from vitreous floaters

Prof. John Nolan, Waterford, Irland, Referent des Symposiums Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Prof. John Nolan

Prof. John Nolan

Prof. John Nolan, Waterford, Irland, Referent des Symposiums Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Prof. John Nolan is de oprichter van het Nutrition Research Centre Ireland (NRCI), een multidisciplinair team dat zich richt op het onderzoeken van de invloed van voeding en levensstijl op gezondheid en welzijn. Hij geniet grote erkenning voor zijn innovatieve klinische werk en zijn inzet om de levenskwaliteit te verbeteren via wetenschappelijk onderbouwde oplossingen.

Al meer dan 18 jaar richt het onderzoek van Prof. Nolan zich op de rol van voeding voor de visuele en cognitieve gezondheid, met toepassingsgebieden variërend van leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD) tot preventie van Alzheimer. Door het identificeren van belangrijke voedingsstoffen ter ondersteuning van de hersen- en oogfunctie leverden hij en het NRCI-team ook belangrijke bijdragen aan het onderzoek naar mouches volantes (myodesopsie). Prof. Nolan en zijn team initieerden de FLIES-studie – de eerste placebogecontroleerde, gerandomiseerde klinische studie voor de evaluatie van een gerichte micronutriëntenformulering voor de behandeling van mouches volantes. Door dit baanbrekende werk speelden Prof. Nolan en het NRCI een leidende rol bij de ontwikkeling van VitroCap®N, een innovatief, gepatenteerd voedingssupplement ter verbetering van de visuele prestaties.

“Voeding is het beginpunt van behoud […] Als we de oxidatieve stress in […] het glasvocht kunnen verminderen, komen we al een heel eind in het voorkomen van wat er verderop gebeurt bij degeneratieve processen […]. We weten welke voedingsstoffen dat zijn. U hebt nu als clinici de mogelijkheid om proactief te zijn met een nutritionele interventie die evidence-based is en al meer dan tien jaar getest wordt.”

Prof. John Nolan

Therapie van glasvochttroebelingen

Prof. Hans Hoerauf, Göttingen, Deutschland, Moderator des Symposiums Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Prof. Hans Hoerauf

Prof. Hans Hoerauf

Prof. Hans Hoerauf, Göttingen, Deutschland, Moderator des Symposiums Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Prof. Hans Hoerauf ist Direktor der Augenklinik an der Universitätsmedizin Göttingen und ein führender Experte für Netzhaut- und Glaskörpererkrankungen. Sein klinischer Schwerpunkt umfasst Graue-Star-Operationen, Makulachirurgie und intravitreale Injektionen bei altersabhängiger Makuladegeneration sowie diabetischem Makulaödem. 

Er engagiert sich stark in der Forschung, insbesondere zur Schnittstelle von Netzhaut und Glaskörper und den innovativen bildgebenden Verfahren zur Diagnostik und Therapie von Netzhauterkrankungen.  

Zusätzlich ist er Vorstandsmitglied des Berufsverbandes der Augenärzte Deutschlands und war 2019/20 Präsident der Deutschen Ophthalmologischen Gesellschaft (DOG). 

„Niet iedereen heeft een Optos-toestel, maar in uw OCT’s ziet u […] [de primaire glasvochttroebelingen] inmiddels ook echt heel goed. […] De lokalisatie bepaalt of een vitrectomie of vitreolyse in aanmerking komt, en in beide gevallen kunt u de wachttijd op de behandeling natuurlijk nu – bijvoorbeeld met VitroCap®N – overbruggen.”

Prof. Hans Hoerauf

De invloed van het glasvocht op de intravitreale farmacotherapie

Dr. Maximilian Hammer, Heidelberg, Deutschland, Moderator des Symosiums Sitzungstitel z.B. Prostatakarzinom Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Dr. Maximilian Hammer

Dr. Maximilian Hammer

Dr. Maximilian Hammer, Heidelberg, Deutschland, Moderator des Symosiums Sitzungstitel z.B. Prostatakarzinom Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Dr. Hammer is arts-assistent oogheelkunde en afgestudeerd aan het MD/PhD-programma van de Medische Faculteit van de Universiteit Heidelberg.

Hij promoveerde met onderscheiding (summa cum laude) in de neurofysiologie en voltooide meerdere onderzoeksverblijven aan gerenommeerde instellingen zoals de Harvard Medical School en de University of Oxford.

Reeds tijdens zijn geneeskundestudie verwierf Dr. Hammer onafhankelijke derde middelen ter hoogte van zes cijfers voor de opbouw van de jonge onderzoeksgroep “Posterior Segment Apple” in het David J. Apple Laboratory. Daarbij werd hij ondersteund door zijn mentoren Prof. Auffarth en Prof. Uhl (IPMB, Universiteit Heidelberg).

Zijn onderzoeksfocus ligt op biomaterialen voor de vitreoretinale chirurgie en hun invloed op het gezichtsvermogen van patiënten.

Voor zijn innovatieve, fundamenteel-wetenschappelijke werk werd hij al meerdere malen onderscheiden – meest recent met de DOG2025-onderzoeksbevordering Retina.

„Eiwit- en peptidegeneesmiddelen bij anti-VEGF-therapieën werken korter wanneer het oog gevitrectomeerd is. En het geheel werkt minder effectief. […] Wat men ziet, is dat het glasvocht op de een of andere manier ook geneesmiddelen kan opslaan. […] In een vitrectomiseerd oog bereikt het werkzame bestanddeel binnen zeer korte tijd volledig het netvlies, en daarbij hebben we niet alleen de diffusiebarrière weggenomen, maar ook een heel andere manier waarop het middel in het oog aankomt.”

Dr. Maximilian Hammer

“Glasvochtvervanging: Rationale en strategieën”

Prof. Andre Schulz, Rostock, Deutschland, Referent des Symposiums Sitzungstitel z.B. Prostatakarzinom Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Prof. André Schulz

Prof. André Schulz

Prof. Andre Schulz, Rostock, Deutschland, Referent des Symposiums Sitzungstitel z.B. Prostatakarzinom Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Prof. André Schulz is hoogleraar biomaterialen in de oogheelkunde aan het Universitair Medisch Centrum Rostock. Na zijn studie scheikunde in Rostock promoveerde hij aan de Universiteit van Saarland in de moleculaire en cellulaire biotechnologie binnen een biomedisch onderwerp en was hij wetenschappelijk werkzaam aan het Fraunhofer-Instituut voor Biomedische Technologie in Sulzbach. In de daaropvolgende jaren leidde hij aan de oogkliniek van het Knappschaftsklinikum Saar een onderzoeksgroep voor tissue engineering evenals een translationeel onderzoekslaboratorium. Het wetenschappelijke focusgebied van Prof. Schulz is de vervanging van oculair weefsel, met een bijzondere nadruk op op hydrogel gebaseerde therapeutische benaderingen. In de afgelopen jaren lukte het hem en zijn samenwerkingspartners een nieuw type glasvochtvervanging te ontwikkelen en deze voor het eerst naar de kliniek te vertalen.

„Wat u dagelijks doet, is het glasvocht […] dat een hydrogel is […] vervangen door gassen of siliconenolie. […] Wanneer we het glasvocht verwijderen, nemen we tegelijkertijd zijn functies weg – de mogelijkheid om mechanische ondersteuning te bieden, als schokdemper te fungeren en ook de bijbehorende taken van de hyalocyten. Ik ben er vast van overtuigd dat we een authentieke glasvochtvervanging nodig hebben. We hebben een hydrogel nodig.”

Prof. André Schulz

Hyalocyten – de cellen van het glasvocht

Dr. Stefaniya Boneva, Freiburg, Deutschland, Referentin des Symposiums Sitzungstitel z.B. Prostatakarzinom Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Dr. Stefaniya Boneva

Dr. Stefaniya Boneva

Dr. Stefaniya Boneva, Freiburg, Deutschland, Referentin des Symposiums Sitzungstitel z.B. Prostatakarzinom Einfach zu durchschauen? Der Glaskörper im Fokus

Dr. Stefaniya Boneva is oogarts aan de Universiteits-Oogkliniek Freiburg. Daarnaast leidt zij de onderzoeksgroep “Immunology of the Vitreoretinal Interface”.

Haar onderzoek richt zich op de rol van hyalocyten aan de vitreoretinale interface en hun invloed op aandoeningen zoals proliferatieve vitreoretinopathie, leeftijdsgebonden maculadegeneratie en diabetische retinopathie. Met moderne methoden zoals single-cell-analyses, RNA-sequencing en fluorescentiebeeldvorming onderzoekt zij de dubbele rol van deze cellen in het gezonde en in het zieke oog. Het onderzoek heeft als doel het evenwicht van deze cellen beter te begrijpen en nieuwe therapeutische benaderingen te ontwikkelen om oogaandoeningen effectiever te behandelen.

Dr. Stefaniya Boneva werkt internationaal samen met toonaangevende experts en instellingen op het gebied van oogheelkunde en netvliesonderzoek. Tot haar samenwerkingspartners behoren Prof. J. Sebag van het Doheny Eye Institute, UCLA, Los Angeles, VS, evenals Toco Y. P. Chui en Prof. Richard B. Rosen van de New York Eye and Ear Infirmary of Mount Sinai, New York, VS.

Voor haar belangrijke onderzoekswerk over hyalocyten werd Dr. Boneva meerdere malen onderscheiden – waaronder de Senator-Hermann-Wacker-Prijs (2022) en de Helmholtz-Onderzoeksprijs van de DOG (2025).

„Hoewel de behandeling van diabetische retinopathie door de toediening van antilichamen tegen VEGF een revolutie teweeg heeft gebracht, is dat bij veel patiënten niet voldoende. Dat wijst erop dat er nog andere moleculaire pathways zijn die in dit verband een belangrijke rol spelen. Wij vermoeden dat hyalocyten zo’n tot nu toe onbekende factor vormen. […] Wij konden hyalocyten isoleren uit het glasvocht van patiënten met glasvochtbloeding of tractie-ablatio retinae bij diabetische retinopathie en hun transcriptieprofiel analyseren. De analyse van meer dan 43.000 transcripten liet daarbij een duidelijke differentiatie zien tussen het profiel van diabetische hyalocyten en dat van controles.”

Dr. Stefaniya Boneva

„Mit unserem Mikronährstoffkomplex VitroCap®N haben wir in diesem Jahr – nach zehn Jahren Forschung und fünf Jahren Arbeit mit den Patentinstitutionen in Europa – endlich das Patent erlangt und können damit zeigen, dass unser Produkt eine echte Innovation zur Unterstützung bei Glaskörpertrübungen ist. Aber über den Glaskörper gibt es natürlich sehr, sehr viel mehr zu sagen als zu den Themen Mikronährstoffe und Floater. [...] Heute haben wir Referenten aus Freiburg, aus Rostock, aus Dublin, aus Heidelberg und aus Göttingen – und ich denke, wir werden hier [weitere spannende] Innovationen vorgestellt bekommen"

Robert Kuchling